Marina de Lint Senior adviseur kwaliteit

Op onze gezondheid - de noodzaak van een sterkere publieke gezondheidszorg | Raad voor Volksgezondheid en Samenleving

De volksgezondheid staat onder druk. Nederland heeft zijn koppositie in de EU wat betreft de gemiddelde levensverwachting ruimschoots verloren.

Volgens de Raad moeten de sociale determinanten van gezondheid - zoals wonen, werk, inkomen, onderwijs, leefomgeving - centraal staan in de zorg voor de volksgezondheid, ofwel publieke gezondheidszorg. In dit advies doet de Raad aanbevelingen om een stevig fundament van publieke gezondheidszorg te verwezenlijken.

De volksgezondheid staat immers onder druk. Nederland is wat betreft de gemiddelde levensverwachting van haar inwoners afgezakt van een koppositie in de EU naar de middenmoot. Deze neerwaartse tendens is op zichzelf genomen zorgelijk en wordt versterkt door nieuwe uitdagingen die de volksgezondheid bedreigen, zoals wereld - wijde klimaatverandering, infectieziekten/zoönosen, verharding en polarisatie, over heidswantrouwen en meer recentelijk de oorlog in Oekraïne, de vluchtelingencrisis, de energiecrisis en de inflatie.

De zorgsector kan de nieuwe zorgvraag feitelijk niet meer aan en er is een tekort aan arbeidskrachten in de hele economie, waaronder de zorgsector. Verlies van arbeidsproductiviteit door vermijdbare overbelasting, ziekte en aandoeningen kun - nen we ons niet veroorloven. Het verbeteren van onze publieke gezondheid kan ook helpen om dit verlies te beperken. Daarmee verschuift de focus van het repareren van gezondheidsschade naar het voorkomen ervan. Urgentie is daarbij geboden, omdat gezondheidswinst blijft liggen en de houdbaarheid van het zorgstelsel in brede zin, zowel financieel en personeel als maatschappelijk, onder druk staat.

In dit advies richt de Raad zich op de inrichting van de publieke gezondheidszorg: de structuur die nodig is om voorgestane veranderingen in de aanpak van brede deter­minanten van gezondheid daadkrachtig ter hand te nemen en te realiseren. Deze structuur moet het fundament vormen waarop de gewenste aanpak kan steunen.De Raad buigt zich in dit advies over de vragen:

Welke inrichting van het stelsel voor de publieke gezondheidszorg is passend om huidige en toekomstige uitdagingen (de sociale determinanten van gezondheid) het hoofd te bieden?

En aan welke voorwaarden moet die inrichting voldoen?

Andere adviezen van de RVS over publieke gezondheid :

Via supermarkten betere voeding voor burgers stimuleren

Naar een toekomstbestendig en evenwichtig wettelijk kader voor de aanpak van pandemieën

(Maatwerk) bij langdurige klachten na COVID

Ruimhartig omgaan met werkenden met langdurige klachten na COVID

Het vaccinatiestelsel in Nederland nader verkend

Knelpunten en denkrichtingen voor oplossingen

Omgaan met de gezondheidsachterstand van groepen Nederlanders

Wissels omzetten voor een veerkrachtige samenleving

Gevolgen van de coronacrisis gevat in 4 prioriteiten voor een nieuw kabinet

Coronamoed in plaats van crisismanagement; routes en praktijkvoorbeelden

Maatregelen voor het maatschappelijke gezondheidsrisico van het coronavirus